|
Opierając się na publikacjach wskazujących, że znaczna ilość dzieci pozostających przez dłuższy czas pod praktyczną opieką tylko jednego z rodziców, podczas konfliktu około rozwodowego (a moim zdaniem również i później, co powinno się także poddać badaniom ilościowym) wykazuje negatywne efekty alienacji rodzicielskiej (zjawiska PA) związane z negatywnym nastawieniem do i oczernianiem rodzica, z którym nie mieszkają, względnie symptomy zespołu alienacji rodzicielskiej czyli zjawiska określanego jako PAS, możemy stwierdzić, że sytuacja taka generuje permanentne pozostawanie dziecka w grzechu. Dla takiej sytuacji znajdujemy surową przestrogę zawartą Biblii, a także w Torze. Występujące negatywnie nastawienie dziecka do rodzica z którym nie mieszka, wymusza okazywanie przez niego braku szacunku czyli zachowania o którym mowa w przykazaniu "czcij ojca swego i matkę swoją" oraz przykazaniu zawierającym imperatyw „Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu”. Indukowana u dziecka nienawiść stoi w kolei z sprzecznością chrześcijańskiego obowiązku miłości bliźniego swego jak siebie samego, o której jest mowa w Ewangeliach (Mt 19,19 ; Mt 22,39 ; Mk 12,31 ; Łk 10,27). Zdarza się, że takim sytuacjom towarzyszy przekonanie dziecka, że negatywne zachowania wobec rodzica, z którym nie mieszka nie są grzechem. Do omawianej sytuacji wyraźnie odnoszą się również słowa z Ewangelii wg św. Mateusza: Mt 18,6 - " Lecz kto by się stał powodem grzechu dla jednego z tych małych, którzy wierzą we mnie, temu byłoby lepiej kamień młyński zawiesić u szyi i utopić go w głębi morza." Mt 18,7 - "Biada światu z powodu zgorszeń. Muszą wprawdzie przyjść zgorszenia lecz biada człowiekowi przez którego dokonuje się zgorszenie."
Mt 18,10 - "Strzeżcie się, abyście nie gardzili żadnym z tych małych, albowiem powiadam wam: aniołowie ich w niebie wpatrują się zawsze w oblicze ojca mojego, który jest w niebie." Mt 5,20 - "Bo powiadam Wam: Jeśli wasza sprawiedliwość nie będzie większa niż uczonych w Piśmie i faryzeuszów, nie wejdziecie do Królestwa Niebieskiego." Powyższe cytaty pochodzą z Biblii Tysiąclecia. Natomiast zgodnie z tekstem przekładu ekumenicznego "Nowego Testamentu i psalmów", wydanego przez Komitet Krajowy Towarzystwa Biblijnego w Polsce, w skład którego wchodzi jedenaście kościołów, reprezentowanych przez swoich oficjalnych przedstawicieli: Kościoła Rzymskokatolickiego, Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, Kościoła Ewangelicko-Reformowanego, Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego, Kościoła Polskokatolickiego, Starokatolickiego Kościoła Mariawitów, Kościoła Chrześcijan Baptystów, Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego, Kościoła Zborów Chrystusowych i Kościoła Zielonoświątkowego wspomniane słowa, z Ewangelii wg św. Mateusza, brzmią następująco:
Mt 18,6 - "Jeśli zaś ktoś zgorszyłby jednego z tych najmniejszych, którzy wierzą we mnie byłoby lepiej dla niego aby zawieszono mu u szyi kamień młyński i wrzucono go w morską głębinę." Mt 18.7 - "Biada światu z powodu zgorszeń. Zgorszenia wprawdzie muszą przyjść. ale biada człowiekowi przez którego przychodzi zgorszenie." Mt 18.10 - "Pamiętajcie abyście nie gardzili żadnym z tych najmniejszych, którzy wierzą we mnie. Mówię wam albowiem, że ich aniołowie w niebie nieustannie oglądają oblicze ojca mojego, który jest w niebie." Mt 5,20 - "Mówię wam, że jeśli wasza sprawiedliwość nie będzie doskonalsza niż nauczycieli prawa i faryzeuszy nigdy nie wejdziecie do Królestwa Niebios." Rozważając z kolei przyczyny zachowań z zakresu alienacji rodzicielskiej możemy znaleźć przestrogę zawartą w liście św. Pawła do Galatów (Galacjan), w którym wskazuje on m. in. nienawiść, zawiść, zazdrość, wzburzenie (gniew), wśród innych uczynków ciała, uniemożliwiających zobaczenie Królestwa Bożego (Ga 5,19-21). Te emocje można znaleźć również wśród czynników prowadzących do procesu alienacji rodzicielskiej. Św. Paweł przeciwstawia im owoce ducha, którymi są miłość, radość, dobroć, wierność, łagodność i opanowanie. Poniżej przedstawiam odniesienia do Katechizmu Koscioła Katolickiego. Kościół Katolicki, w Katechiźmie opracowanym po II Soborze Watykańskim, wskazuje cechy kardynalne jakimi są roztropność, sprawiedliwość, męstwo i umiarkowanie (1805) oraz że "cnoty moralne zdobywa się wysiłkami człowieka" i że "są one owocami i zalążkami czynów moralnie dobrych, uzdolniają one wszystkie władze człowieka by doszedł do zjednoczenia z miłością Bożą." (1804). Katechizm Kościoła Katolickiego wskazuje także, że "Chrystus umarł z miłości dla nas gdy byliśmy jeszcze nieprzyjaciółmi (Rz 5,10). Pan prosi nas byśmy jak On miłowali nawet naszych nieprzyjaciół, stali się bliźnimi dla najbardziej oddalonych, miłowali dzieci i ubogich jak on sam" (1825). Jako przeciwieństwo takiej sytuacji występują w Katechiźmie wskazania grzechów głównych, które są przyczyną innych grzechów (1866). Z punktu widzenia przyczyn alienacji rodzicielskiej warto tutaj zwrócić uwagę na pychę (np. postawa drugi rodzic jest gorszym rodzicem), chciwość, zazdrość i gniew, które mogą być silnym motorem prowadzącym do zemsty na drugim rodzicu z wykorzystaniem dziecka jako narzędzia. Rozważając powstawanie grzechu warto zwrócić uwagę, że ciężkimi grzechami są grzechy przeciwko dziesięciu przykazaniom (1858). Jednocześnie Katechizm podkreśla, że "Grzech jest czynem osobistym; co więcej ponosimy odpowiedzialność za grzechy popełniane przez innych, gdy w nich współdziałamy - uczestnicząc w nich bezpośrednio i dobrowolnie - wskazując, zalecając, pochwalając lub aprobując - nie wyjawiając ich lub nie przeszkadzając im mimo, że jesteśmy do tego zobowiązani (1868)
Te treści rozciągają odpowiedzialność za powstawanie grzechów nie tylko na samych alienatorów ale także na osoby z ich otoczenia oraz sędziów rodzinnych,biegłych i kuratorów sądowych oraz inne osoby (np. dyrektorów szkół i nauczycieli, którezy wspomagają bądź tolerują zachowania z zakresu alienacji rodzicielskiej. Powinno się tutaj zwrócić uwagę na poniższe wskazania: 1. "Poszanowanie osoby ludzkiej przejawia się w poszanowaniu zasady "Poszczególni ludzie powinni uważać swojego bliźniego za drugiego samego siebie, zwracając przede wszystkim uwagę na na zachowanie jego życie i środki do jego prowadzenia..." (1931, Sobór Watykański II konst. Gaudium et spes, 27) 2. "Rodzice powinni uważać swoje dzieci za dzieci Boże i szanować je jako osoby ludzkie. Wychowują oni swoje dzieci do wypełniania Prawa Bożego wskazując samych siebie jako posłusznych woli ojca niebieskiego. (2222) Kończąc rozważania nad problemem alienacji rodzicielskiej w kontekście wskazań Katechizmu Kościoła Katolickiego należy przyjrzeć się, w szerszym kontekście, siódmemu przykazaniu - Nie kradnij. Otóż w Katechiźmie znajdujemy jako jedno z rozwinięć jego interpretacji wskazanie "Siódme przykazanie zakazuje czynów czy przedsięwzięć, które do jakiejkolwiek przyczyny - egoistycznej czy ideologicznej, handlowej czy totalitarnej prowadzą do zniewolenia ludzi... (2414). A alienacja rodzicielska i jej efekty stanowią bez wątpienie formę zniewolenia psychicznego dziecka. Z kolei wśród 613 przykazań judaizmu, zawartych w Torze, znajdują się nakazy okazywania czci dla rodziców i uznawania ich autorytetu, sprawiedliwego sądzenia oraz zakazy składania fałszywego świadectwa, szerzenia oszczerstw, zachowywania urazy do dzieci wspólnego ludu, a także dokonywania zemsty na dzieciach wspólnego ludu oraz podnoszenia ręki na rodziców. Odnosząc się zaś do świętego dla wszystkich muzułmanów Koranu znajdziemy w nim takie wskazania, odnoszące się również do działań i negatywnych efektów z zakresu alienacji rodzicielskiej: - nakaz okazywania dobroci rodzicom i bliskim krewnym (2:83, 4 :36)
- nakaz sprawiedliwości, dobroczynności i szczodrobliwości wobec bliskich krewnych (16:90)
- nakaz bycie dobrym dla swoich rodziców (6:151 , 17:23 , 46:15)
- nakaz odsuwania od siebie złych czynów (41:34)
- zakaz zakaz wzajemnego zniesławiania się i obrzucania wyzwiskami (49:11)
- zakaz zakaz obmawiania się w nieobecności (49:12)
- nakaz trzymania się sprawiedliwość i zakaz pójścia za namiętnością, aby nie naruszyć sprawiedliwości (4:135)
- nakaz trzymania się przebaczenia (7:199)
- przyjaźni pomiędzy wierzącymi mężczyznami i kobietami (9:71)
- zakaz zabijania inaczej niż zgodnie z prawem (6:151)
Oczywiście zakaz zabijania występuje również w chrześcijaństwie i judaiźmie (przykazania), a odniesienie do alienacji rodzicielskiej znajduje on wtedy, gdy proces alienacji rodzicielskiej przyczynia się do popełnienia samobójstwa przez poddawane alienacji rodzicielskiej dziecko. Powyższe wskazania mają, nie tylko, znaczenie religijne ale także i szerokie reperkusje społeczne, niezależnie od wyznawanej religii czy pochodzenia etnicznego. Maciej Wojewódka Literatura:
1. Ackerman M. A. "Clinician's Guide to Child Custody Evaluations, 3rd ed., Wiley 2. A List of the 613 Mitzvot (Commandments), Judaizm 101 http://www.jewfaq.org/613.htm 4. Bielawski J. "Islam", PIW, Warszawa
5. Czerederecka A. „Syndrom oddzielenia od drugoplanowego opiekuna (PAS) – przydatność analizy w badaniach sądowych w kontekście krytyki zjawiska”, Nowiny Psychologiczne nr 3 z 2005 r (str. 31 – 42) 6. Czerederecka A. „Syndrom odosobnienia od jednego z rodziców u dzieci z rozbitych rodzin” Nowiny Psychologiczne nr 4 z 1999 r (str. 5 – 13) 7. Dekalog. pl czyli 10 przykazań judaizmu i chrześcijaństwa 8. Jezus - Izrael -Żydzi http://www.jezus-izrael-zydzi.pl/htm/ksiazki/powrotdokorzenid.pdf
9. Katechizm Kościoła Katolickiego http://www.katechizm.opoka.org.pl/ 10. Koran w przekładzie J. Bielawskiego, Warszawa http://www.poznajkoran.pl
12. "Nowy Testament i Psalmy. Przekład Ekumeniczny", Towarzystwo Biblijne w Polsce, Warszawa 13. Rand Convay, Ph. D. "Parental Alienation Syndrome, Forensic Psychologist, Deirdre" — "A review of work done by Dr. Richard Gardner and others: THE SPECTRUM OF PARENTAL ALIENATION SYNDROME": 14. The Torah (Text), American - Israeli Cooperative Enterprise, Jewish Virtual Library http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Judaism/Torah.html 15. The 614th Commandment Society http://www.the614thcs.com/judaizm.phtml
Prawa autorskie zastrzeżone © 2007 - 2010 Maciej Wojewódka |