Menu Content/Inhalt
Start arrow Religijny punkt widzenia
Religijny punkt widzenia
Alienacja rodzicielska i zjawisko PAS, a chrześcijaństwo, judaizm i Koran PDF Drukuj Email
Wpisał: Maciej Wojewódka   
13.12.2007.
Opierając się na publikacjach wskazujących, że znaczna ilość dzieci pozostających przez dłuższy czas pod praktyczną opieką tylko jednego z rodziców, podczas konfliktu około rozwodowego (a moim zdaniem również i później, co powinno się także poddać  badaniom ilościowym) wykazuje negatywne efekty alienacji rodzicielskiej (zjawiska PA) związane z negatywnym nastawieniem do i oczernianiem rodzica, z którym nie mieszkają, względnie symptomy zespołu alienacji rodzicielskiej czyli zjawiska określanego jako PAS,  możemy stwierdzić, że sytuacja taka generuje permanentne pozostawanie dziecka w grzechu.
 
Dla takiej sytuacji znajdujemy surową przestrogę zawartą Biblii, a także w Torze. Występujące negatywnie nastawienie dziecka do rodzica z którym nie mieszka, wymusza okazywanie przez niego braku szacunku czyli zachowania o którym mowa w przykazaniu "czcij ojca swego i matkę swoją" oraz przykazaniu zawierającym imperatyw „Nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu”. Indukowana u dziecka nienawiść stoi w kolei z sprzecznością chrześcijańskiego obowiązku miłości bliźniego swego jak siebie samego, o której jest mowa w Ewangeliach (Mt 19,19 ; Mt 22,39 ; Mk 12,31 ; Łk 10,27). Zdarza się, że takim sytuacjom towarzyszy przekonanie dziecka, że negatywne zachowania wobec rodzica, z którym nie mieszka nie są grzechem.

Do omawianej sytuacji wyraźnie odnoszą się również słowa z Ewangelii wg św. Mateusza:

Mt 18,6 - " Lecz kto by się stał powodem grzechu dla jednego z tych małych, którzy wierzą we mnie, temu byłoby lepiej kamień młyński zawiesić u szyi i utopić go w głębi morza."

Mt 18,7 - "Biada światu z powodu zgorszeń. Muszą wprawdzie przyjść zgorszenia lecz biada człowiekowi przez którego dokonuje się zgorszenie."
 
Mt 18,10 - "Strzeżcie się, abyście nie gardzili żadnym z tych małych, albowiem powiadam wam: aniołowie ich w niebie wpatrują się zawsze w oblicze ojca mojego, który jest w niebie."

Mt 5,20 - "Bo powiadam Wam: Jeśli wasza sprawiedliwość nie będzie większa niż uczonych w Piśmie i faryzeuszów, nie wejdziecie do Królestwa Niebieskiego."

Powyższe cytaty pochodzą z Biblii Tysiąclecia. Natomiast zgodnie z tekstem przekładu ekumenicznego "Nowego Testamentu i psalmów", wydanego przez Komitet Krajowy Towarzystwa Biblijnego w Polsce, w skład którego wchodzi jedenaście kościołów, reprezentowanych przez swoich oficjalnych przedstawicieli: Kościoła Rzymskokatolickiego, Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, Kościoła Ewangelicko-Reformowanego, Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego, Kościoła Polskokatolickiego, Starokatolickiego Kościoła Mariawitów, Kościoła Chrześcijan Baptystów, Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego, Kościoła Zborów Chrystusowych i Kościoła Zielonoświątkowego wspomniane słowa, z Ewangelii wg św. Mateusza, brzmią następująco:
 
Mt 18,6 - "Jeśli zaś ktoś zgorszyłby jednego z tych najmniejszych, którzy wierzą we mnie byłoby lepiej dla niego aby zawieszono mu u szyi kamień młyński i wrzucono go w morską głębinę."
 
Mt 18.7 - "Biada światu z powodu zgorszeń. Zgorszenia wprawdzie muszą przyjść. ale biada człowiekowi przez którego przychodzi zgorszenie."
 
Mt 18.10 - "Pamiętajcie abyście nie gardzili żadnym z tych najmniejszych, którzy wierzą we mnie. Mówię wam albowiem, że ich aniołowie w niebie nieustannie oglądają oblicze ojca mojego, który jest w niebie."
 
Mt 5,20 - "Mówię wam, że jeśli wasza sprawiedliwość nie będzie doskonalsza niż nauczycieli prawa i faryzeuszy nigdy nie wejdziecie do Królestwa Niebios."
 
Rozważając z kolei przyczyny zachowań z zakresu alienacji rodzicielskiej możemy znaleźć przestrogę zawartą w liście św. Pawła do Galatów (Galacjan), w którym wskazuje on m. in. nienawiść, zawiść, zazdrość, wzburzenie (gniew), wśród innych uczynków ciała, uniemożliwiających zobaczenie Królestwa Bożego (Ga 5,19-21). Te emocje można znaleźć również wśród czynników prowadzących do procesu alienacji rodzicielskiej. Św. Paweł przeciwstawia im owoce ducha, którymi są miłość, radość, dobroć, wierność, łagodność i opanowanie.
 
Poniżej przedstawiam odniesienia do Katechizmu Koscioła Katolickiego.
 
Kościół Katolicki, w Katechiźmie opracowanym po II Soborze Watykańskim, wskazuje cechy kardynalne jakimi są roztropność, sprawiedliwość, męstwo i umiarkowanie (1805) oraz że "cnoty moralne zdobywa się wysiłkami człowieka" i że "są one owocami i zalążkami czynów moralnie dobrych, uzdolniają one wszystkie władze człowieka by doszedł do zjednoczenia z miłością Bożą." (1804).
 
Katechizm Kościoła Katolickiego wskazuje także, że "Chrystus umarł z miłości dla nas gdy byliśmy jeszcze nieprzyjaciółmi (Rz 5,10). Pan prosi nas byśmy jak On miłowali nawet naszych nieprzyjaciół, stali się bliźnimi dla najbardziej oddalonych, miłowali dzieci i ubogich jak on sam" (1825).
 
Jako przeciwieństwo takiej sytuacji występują w Katechiźmie wskazania grzechów głównych, które są przyczyną innych grzechów (1866). Z punktu widzenia przyczyn alienacji rodzicielskiej warto tutaj zwrócić uwagę na pychę (np. postawa drugi rodzic jest gorszym rodzicem), chciwość, zazdrość i gniew, które mogą być silnym motorem prowadzącym do zemsty na drugim rodzicu z wykorzystaniem dziecka jako narzędzia.
 
Rozważając powstawanie grzechu warto zwrócić uwagę, że ciężkimi grzechami są grzechy przeciwko dziesięciu przykazaniom (1858). Jednocześnie Katechizm podkreśla, że "Grzech jest czynem osobistym; co więcej ponosimy odpowiedzialność za grzechy popełniane przez innych, gdy w nich współdziałamy
- uczestnicząc w nich bezpośrednio i dobrowolnie
- wskazując, zalecając, pochwalając lub aprobując
- nie wyjawiając ich lub nie przeszkadzając im mimo, że jesteśmy do tego zobowiązani (1868)
 
Te treści rozciągają odpowiedzialność za powstawanie grzechów nie tylko na samych alienatorów ale także na osoby z ich otoczenia oraz sędziów rodzinnych,biegłych i kuratorów sądowych oraz inne osoby (np. dyrektorów szkół i nauczycieli, którezy wspomagają bądź tolerują zachowania z zakresu alienacji rodzicielskiej.
 
Powinno się tutaj zwrócić uwagę na poniższe wskazania:
 
1. "Poszanowanie osoby ludzkiej   przejawia się w poszanowaniu zasady "Poszczególni ludzie powinni uważać swojego bliźniego za drugiego samego siebie, zwracając przede wszystkim uwagę na na zachowanie jego życie i środki do jego prowadzenia..." (1931, Sobór Watykański II konst. Gaudium et spes, 27)
 
2. "Rodzice powinni uważać swoje dzieci za dzieci Boże i szanować je jako osoby ludzkie. Wychowują oni swoje dzieci do wypełniania Prawa Bożego wskazując samych siebie jako posłusznych woli ojca niebieskiego. (2222)
 
Kończąc rozważania nad problemem alienacji rodzicielskiej w kontekście wskazań Katechizmu Kościoła Katolickiego należy przyjrzeć się, w szerszym kontekście, siódmemu przykazaniu - Nie kradnij. Otóż w Katechiźmie znajdujemy jako jedno z rozwinięć jego interpretacji wskazanie "Siódme przykazanie zakazuje czynów czy przedsięwzięć, które do jakiejkolwiek przyczyny - egoistycznej czy ideologicznej, handlowej czy totalitarnej prowadzą do zniewolenia ludzi... (2414). A alienacja rodzicielska i jej efekty stanowią bez wątpienie formę zniewolenia psychicznego dziecka.
 
Z kolei wśród 613 przykazań judaizmu, zawartych w Torze, znajdują się nakazy okazywania czci dla rodziców i uznawania ich autorytetu, sprawiedliwego sądzenia oraz zakazy składania fałszywego świadectwa, szerzenia oszczerstw, zachowywania urazy do dzieci wspólnego ludu,  a także dokonywania zemsty na dzieciach wspólnego ludu oraz podnoszenia ręki na rodziców.
 
Odnosząc się zaś do świętego dla wszystkich muzułmanów Koranu znajdziemy w nim takie wskazania, odnoszące się również do działań i negatywnych efektów z zakresu alienacji rodzicielskiej:
  • nakaz okazywania dobroci rodzicom i bliskim krewnym (2:83, 4 :36)
  • nakaz sprawiedliwości, dobroczynności i szczodrobliwości wobec bliskich krewnych (16:90)
  • nakaz bycie dobrym dla swoich rodziców (6:151 , 17:23 , 46:15)
  • nakaz odsuwania od siebie złych czynów (41:34)
  • zakaz zakaz wzajemnego zniesławiania się i obrzucania wyzwiskami (49:11)
  • zakaz zakaz obmawiania się w nieobecności (49:12)
  • nakaz trzymania się sprawiedliwość i zakaz pójścia za namiętnością, aby nie naruszyć sprawiedliwości (4:135)
  • nakaz trzymania się przebaczenia (7:199)
  • przyjaźni pomiędzy wierzącymi mężczyznami i kobietami (9:71)
  • zakaz zabijania inaczej niż zgodnie z prawem (6:151)
Oczywiście zakaz zabijania występuje również w chrześcijaństwie i judaiźmie (przykazania), a odniesienie do alienacji rodzicielskiej znajduje on wtedy, gdy proces alienacji rodzicielskiej przyczynia się do popełnienia samobójstwa przez poddawane alienacji rodzicielskiej dziecko.
 
Powyższe wskazania mają, nie tylko, znaczenie religijne ale także i szerokie reperkusje społeczne, niezależnie od wyznawanej religii czy pochodzenia etnicznego.
 

Maciej Wojewódka

 
 
 
Literatura:


1.  Ackerman M. A. "Clinician's Guide to Child Custody Evaluations, 3rd ed., Wiley
2. A List of the 613 Mitzvot (Commandments), Judaizm 101 http://www.jewfaq.org/613.htm
3. Biblia Tysiąclecia, Wydawnictwo Pallotinum, Poznań http://www.biblia.poznan.pl/Biblia.html
4. Bielawski J. "Islam", PIW, Warszawa
5. Czerederecka A. „Syndrom oddzielenia od drugoplanowego opiekuna (PAS) – przydatność analizy w badaniach sądowych w kontekście krytyki zjawiska”, Nowiny Psychologiczne nr 3 z 2005 r (str. 31 – 42)
6. Czerederecka A. „Syndrom odosobnienia od jednego z rodziców u dzieci z rozbitych rodzin” Nowiny Psychologiczne nr 4 z 1999 r (str. 5 – 13)
7. Dekalog. pl czyli 10 przykazań judaizmu i chrześcijaństwa
8. Jezus - Izrael -Żydzi http://www.jezus-izrael-zydzi.pl/htm/ksiazki/powrotdokorzenid.pdf
9. Katechizm Kościoła Katolickiego http://www.katechizm.opoka.org.pl/
10. Koran w przekładzie J. Bielawskiego, Warszawa http://www.poznajkoran.pl
12. "Nowy Testament i Psalmy. Przekład Ekumeniczny", Towarzystwo Biblijne w Polsce, Warszawa
13. Rand Convay, Ph. D. "Parental Alienation Syndrome, Forensic Psychologist, Deirdre" — "A review of work done by Dr. Richard Gardner and others: THE SPECTRUM OF PARENTAL ALIENATION SYNDROME":
14. The Torah (Text), American - Israeli Cooperative Enterprise, Jewish Virtual Library http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Judaism/Torah.html
15. The 614th Commandment Society http://www.the614thcs.com/judaizm.phtml

 

Prawa autorskie zastrzeżone  © 2007 - 2010 Maciej Wojewódka

Zmieniony ( 02.09.2010. )
 
Psychiatria, szatan, autosugestia i psychosomatyka PDF Drukuj Email
Wpisał: Maciej Wojewódka   
13.12.2007.

Wśród zarzutów stawianych twórcy koncepcji PAS znajdują się takie silnie emocjonalne określenia, jak „diaboliczny doktór”, a jego osoba, badania i opinie wywołują histerię w niektórych amerykańskich środowiskach naukowych. Również i w Polsce mieliśmy okazje zaobserwować próby zaszczepienia takich zachowań i postaw wraz z prowadzonymi działaniami, mającymi na celu zdeprecjonowanie osiągnięć polskiej nauki.

Duża część społeczeństwa to konsekwentni zwolennicy materializmu naukowego. Ale również coraz częściej słyszymy, że nawet przedstawiciele elity chodzą do wróżki czy stawiają sobie tarota. Załóżmy, że ich wiara w inne rozumienie rzeczywistości wzbudza silniejsze emocje niż przekonanie zwolenników materializmu do swoich poglądów.

W takiej sytuacji, aby zrozumieć ich stanowisko powinniśmy spojrzeć na historię Gardnera, z kontrowersyjnego punktu widzenia. Zastanówmy się zatem, co z alternatywnej pozycji mogło doprowadzić do zgody na tolerowanie przez Gardnera pedofilii, w pewnych sytuacjach, i do jego samobójczej śmierci. Pomoże nam to w znaczny sposób przeciwstawić się niemerytorycznym atakom, opartym na nadużywaniu wiary i wykorzystywaniu naszych podświadomych mechanizmów funkcjonowania. Osobiście nie wiem czy Gardner interesował się parapsychologią i mistyką oraz jaka była jego historia stosunku do religii, a także na ile był sugestywny, chociaż z punktu widzenia religii te fakty mogą nie być bez znaczenia.
Nie wiem także ile osób zwraca uwagę na fakt, że dr Richard Gardner wyróżnił osiem podstawowych objawów syndromu i sześciostopniowe postępowanie terapeutyczne, ani jaką do tego faktu przywiązują uwagę. Gardner jak wiemy był psychiatrą, a także umiał zarabiać pieniądze i mógł zdawać sobie sprawę, ze świadomego lub podświadomego znaczenia dla dużej ilości odbiorców, pozornie nieistotnych informacji.

Óśemka w ezoteryce oznacza silną neutralną energię, która zarówno może pomóc jak i zaszkodzić, gdy wykorzystamy ją w sposób nieetyczny. Zwolennicy tej teorii podkreślają, że istnieje 8 zdań w Biblii, dotyczących stworzenia świata, 8 błogosławieństw w „Nowym Testamencie” i 8 cnót buddyjskich. Również 8 dni trwa żydowskie święto Chanuka, podobnie jak w  chrześcijaństwie okres rozpoczynający się w dzień Bożego Narodzenia, a kończący w Nowy Rok. Analogicznie po osiem dni trwają żydowskie święto Pesach (w diasporze) i Oktawa Wielkiej Nocy. Natomiast w Chinach ósemka symbolizuje całość wszechświata, a pierwsze komputery personalne były ośmiobitowe. Część z nas pewnie pamięta Atari czy Commodore, które stały się popularne w latach osiemdziesiątych.


Z kolei szóstka jest przez część społeczeństwa kojarzona z szatanem, a terapia zaproponowana przez Gardnera może doprowadzić do odwrócenia kierunku powstawania PAS czyli z punktu widzenia religijnego być złudą czyli dziełem szatana. W chrześcijaństwie możemy czasem spotkać się także z opiniami, że pojawianie się liczb jest związane z działaniem szatana.

Zachowania adwersarzy PAS często przypominają psychozę na tle religijnym, a szóstka w numerologii oznacza także makrokosmos. Koło Życia w buddyźmie to sześć światów i 12 etapów życia ziemskiego. A świat, jak podaje Biblia, został stworzony w ciągu sześciu dni. W Kościele katolickim podkreśla się także sześć praw wiary. Zaś w tradycji żydowskiej sześcioramienny świecznik jest symbolem gorejącego krzewu, który zobaczył Mojżesz na Górze Synaj, a sześcioramienna gwiazda Davida - to godło Izraela (heksagram) i jest symbolem jedności w dwoistości. Heksagram znajdujemy również w magii i kabale żydowskiej gdzie jest on symbolem połączenia kobiecości (która była pierwotna) z męskością zrównoważonej boskości lub połączeniem męskiego bóstwa z jego żeńską esencją. Mamy więc do czynienia nie tylko z symbolem szatana, jak uważają niektórzy chrześcijanie.

Oczywiście również nie wszystkie elementy terapii dotyczącej PAS mogą doprowadzić do odwrócenia jego kierunku, a przeważająca większość z nich jest pożytecznym sposobem radzenia sobie ze skutkami zjawiska.

Warto jednocześnie zwrócić uwagę na inne zbieżności. Jak już wspomniałem, dr Richard Gardner wyróżnił 8 niedoskonałych, jednak wskazujących m. in. na oczernianie rodzica, filarów PAS. Ósme przykazanie w katolicyzmie i luteraniźmie mówi "nie mów fałszywego świadectwa przeciw bliźniemu swemu" lub nie będziesz mówił kłamstwa przeciw bliźniemu Twemu jako świadek. Sześć punktów kontrowersyjnych propozycji terapii PAS jest zbieżne liczbowo z szóstym przykazaniem, w katolicyźmie i luteraniźmie, "nie cudzołóż", a w jego kontekście mamy do czynienia z różnymi aspektami spojrzenia na molestowanie seksualne (rzeczywiste, indukowane, w kontekście PAS, fałszywe oskarżenia o molestowanie) oraz z nasilaniem się alienacji rodzicielskiej wraz z posiadaniem nowego partnera przez głównego opiekuna dziecka. W naukach wypływających z judaizmu, prawosławia oraz protestantyzmu ( z wyłączeniem luteranizmu) treść przykazania ósmego i szóstego jest inna.

Jednocześnie, w tle tej sytuacji, mamy do czynienia z niezaspokojonymi potrzebami seksualnymi, bądź z przyczyn związanych z rozpadem związku, bądź z innych powodów, co może dostarczać silnego paliwa dla zasygnaliowanych zachowań z pogranicza psychozy.

O znaczeniu ósemki w różnych kulturach może świadczyć wyznaczenie przez Chińczyków terminu rozpoczęcia olimpiady na dzień 08.08.2008, na godzinę 08.08 czy wybór daty inwazji Rosji na Gruzję na ten sam dzień (Gruzini twierdzą, że czołgi rosyjskie granicę z Osetią Południową zaczęły przekraczać juz 07.08). W dominującym, zarówno w Rosji, jak i Gruzji prawosławiu przykazanie ósme mówi nie będziesz kradł. Zbiegiem okoliczności (chociaż niektóre szkoły filozoficzne t,wierdzą, że nie ma zbiegów okoliczności, a zjawiska określane jako PAS i PA mogą mieć także reperkusje geopolityczne o czym wspomniałem w publikacji Prawo rodzinne, a przyszłość Europy), podobnie jak sześcio-punktowa gardnerowska koncepcja rozwiązania problemu równiez nie zafunkcjonował francuski sześcio-punktowy plan wyciszenia konfliktu rosyjsko-gruzińskiego. W religii prawosławnej szóste przykazanie zakazuje zabijania. Ósemka (ba), w mandaryńskiej odmianie języka chińskiego, oznacza także bogactwo i pomyślność.

Z biegiem lat dr Richard Gardner coraz intensywniej bronił swojej teorii i pozycji zawodowo-biznesowej, realizując, być może podświadomie skrypt z jakiejś swojej dziecięcej bajki, zgodnie z teorią dr Erica Berna lub patrząc z judeo-chrześcijańskiego punktu widzenia dostawał się pod coraz większe wpływy szatana. M. in. zaczął bagatelizować problem pedofilii i kazirodztwa,  jednocześnie popadając w bolesną chorobę układu sympatycznego (autonomicznego układu nerwowego). Jej przyczynami mogły być czynniki psychosomatyczne, spowodowane mniej lub bardziej świadomymi konfliktami wewnętrznymi. W efekcie sytuacja doprowadziła do jego samobójstwa. Przez ostatnie dwa lata swojego życia intensywnie bronił się także przed atakami swoich adwersarzy, a atmosfera która się wytworzyła wokół jego osoby również mogła nie pozostawać bez wpływu na stan jego zdrowia i tragiczne zakończenie przez Gardnera życia.

Patrząc z chrześcijańskiego punktu widzenia Gardner zlekceważył także przestrogę zawartą w Ewangelii Św. Łukasza, rozdział 16, wiersz 13 "Żaden sługa nie może służyć dwu panom, gdyż albo jednego będzie nienawidził, a drugiego miłował; albo z tamtym będzie trzymał, a tym wzgardzi. Nie możecie służyć Bogu i mamonie."

Nota bene z judeochrześcijańskiego punktu widzenia, rozwiązania prawne, prowadzące do powstawania paradoksu rozstania oraz we wspomniany sposób prowadzona krytyka są także złudnym dziełem szatana.

Z punktu widzenia psychiatrii całość sytuacji daje się wytłumaczyć, z punktu widzenia naszej religii też (opętanie przez szatana), a chyba także i z ezoterycznego punktu widzenia.
Reasumując, również prowadząc dyskusję na tym poziomie, możemy łatwo obalić niemerytoryczne, silnie emocjonalne ataki na objawy PAS, jednocześnie dopuszczając możliwość adekwatnej korekty, a alternatywę wobec walki tylko ze skutkami tego zjawiska przedstawiłem już uprzednio.

A jeśli komuś zdarzają się jakieś niepokojące sygnały czy przypadki – może dobrze było by najpierw poszukać źródeł poradzenia sobie z nimi w sobie, a nie przypisywać od razu ich powstawania tajemniczym siłom, a w razie potrzeby skorzystać z pomocy właściwego specjalisty. Ale to już rozważania z zakresu psychologii, psychiatrii czy filozofii, przekraczające tematykę niniejszych rozważań. Warto także wiedzieć, że pojęcie demona występuje również w psychiatrii bernowskiej.

Być może niektórzy przedstawiciele świata nauki materialistycznej i niektórzy teolodzy skrzywią się czytając niniejsze rozważania. Jednak uważam, że nie możemy uciekać od tych tematów, zwłaszcza w sytuacji gdy spotykamy się z bardzo silnymi manipulacjami, mającymi na celu dotrzeć do głębokich podkładów podświadomości, podczas krytyki zespołu alienacji rodzicielskiej (zjawiska określanego jako PAS).

 

Literatura:

 

  1. Berne E. „Dzień dobry i co dalej?”, Dom Wydawniczy REBIS, Poznań
  2. Biblia Tysiąclecia, Wydawnictwo Pallotinum, Poznań http://www.biblia.poznan.pl/Biblia.html
  3. Czerederecka A. "Syndrom Gardnera", Zakład Psychologii Sądowej, Instytut Ekspertyz Sądowych w Krakowie
  4. Dallam Stephanie J. “Dr. Richard Gardner: A Review of His Theories and Opinions on Atypical Sexuality, Pedophilia, and Treatment Issues” http://www.leadershipcouncil.org/1/res/dallam/2.html
  5. Gardner, R.A. (1992). True and false accusations of child sex abuse. Cresskill, NJ: Creative Therapeutics.
  6. Gardner, R.A. (1991). Sex Abuse Hysteria: Salem Witch Trials Revisited . Cresskill, NJ: Creative Therapeutics.
  7. Materiały z forum „Syndrom Gardnera PAS”, http://www.goldenline.pl/grupa/syndrom-gardnera-pas
  8. Gocłowski T. „Liczby od zera do dwunastu”,  http://www.tarot.info.pl/0-12.html
  9. „Leksykon PSI” http://www.psi.dm3.pl/p-1149-9_2.html
  10. Lund M. „A Therapist View of Parental Alienation Syndrome”, Family and Concilation Courts Review, Vol. 33 No. 3, July 1995 308-316 http://www.fact.on.ca/Info/pas/lund01.htm
  11. Łapińska A. "Gdy życie traci sens", "Edukacja i Dialog nr 8 z 1999 r.) http://www.vulcan.edu.pl/eid/archiwum/1999/08/index.html
  12. Rand Convay, Ph. D. "Parental Alienation Syndrome, Forensic Psychologist, Deirdre" — "A review of work done by Dr. Richard Gardner and others: The Spectrum Of Parental Alienation Syndrome":www.mensrights.com.au/page27f.htm
  13. Ringel E. "Gdy życie traci sens: Rozważania o samobójstwie", Glob, Szczecin

Maciej Wojewódka

 Prawa autorskie zastrzeżone  © 2007 - 2009 Maciej Wojewódka
Zmieniony ( 06.08.2010. )
 
Buddyzm, a alienacja rodzicielska PDF Drukuj Email
Wpisał: Maciej Wojewódka   
30.08.2010.
Rozważając problem alienacji rodzicielskiej, z punktu widzenia buddyzmu, powinniśmy zwrócić uwagę na karmiczne konsekwencje negatywnych zachowań (powodowanie cierpienia) oraz na przeszkody jakie stanowią takie zachowania na drodze ku osiągnięcia oświecenia. Nasuwa się tutaj jeszcze jedna istotna uwaga. Zdaniem buddystów - buddyzm jest czymś znacznie większym niż tylko religia czy filozofia. Ich zdaniem to także ścieżka do osiągnięcia radości i wolności umysłu.
 
Koncentrując się na karmicznym prawie przyczyny i skutku i zwracając uwagę na twierdzenia Buddy, że nasze myśli, słowa i działania określają naszą przyszłość, w której znajdziemy się pomiędzy śmiercią, a odrodzeniem, naszych przyszłych rodziców, w kolejnym wcieleniu, społeczeństwo oraz warunki w których się odrodzimy i będziemy żyć, należy zwrócić uwagę zarówno na osoby, które doznają cierpienia spowodowanego alienacją rodzicielską (dziecko, drugi rodzic), odrodzone w kolejnym wcieleniu, jak i na ich alienatorów, którzy są bezpośrednimi sprawcami cierpienia, a także na osoby które wspomagają alienatorów w powodowaniu tego cierpienia.
 
O ile problem alienacji rodzicielskiej i jej negatywnych skutków, którego doznają osoby w obecnym wcieleniu jest z punktu widzenia prawa przyczyny i skutku skutkiem negatywnych myśli, słów i działań mających miejsce w poprzednim życiu osób doznających obecnie alienacji rodzicielskiej, to alienatorzy i osoby je wspomagające, którymi mogą być  przykładowo rodzina, alienatora oraz niestety niejednokrotnie sędziowie rodzinni, kuratorzy i biegli sądowi, pracują już nad spowodowaniem dla siebie negatywnych konsekwencji (cierpienia) w przyszłości.
 
Jednocześnie gdy alienatorzy obciążają winą za powody swoich działań alienacyjnych swojego byłego partnera, który według nich jest źródłem ich cierpienia (np. poprzez pozostawienie czy znalezienie sobie nowego partnera życiowego), wykazując błędne zrozumienie przyczyn i skutków, wpadają w koło uwarunkowanej egzystencji (korła, samsara). 
 
Ponadto, z punktu widzenia psychologicznego, wyalienowane dziecko może powielać wzorce alienacji rodzicielskiej w dorosłym życiu i w ten sposób nasilać spiralę cierpienia, zarazem pracując nad kolejnymi negatywnymi konsekwencjami dla siebie.
 
Do faktycznego źródła cierpienia, według Buddy, przejdę za chwilę. Najpierw chciałbym zwrócić uwagę, że Budda nie uważał, że karma jest czymś danym człowiekowi raz na zawsze oraz uważał, że można zmienić przyczyny o ile nie stały się one jeszcze konkretnymi przeszkodami.
 
Warto tutaj rozważyć, czy trwałymi przeszkodami nie są w tym rozumieniu trwałe zaburzenia emocjonalne, bądź rozwojowe alienowanego dziecka (w tym samobójstwo) czy trwałe problemy poddawanego alienacji rodzicielskiej rodzica, a odpowiednio wczesne zaprzestanie takich działań nie stanowi zmiany przyczyny skutków karmicznych?
 
Powracając do przyczyn cierpienia, Budda nie uważał, że jest ono powodowane przez zło lecz poprzez brak wiedzy i pomieszanie.
 
Zdaniem Buddy, poprzez dualistyczne spojrzenie na świat i nie spostrzeganie jedności pomiędzy nami, a światem zewnętrznym powstaje przywiązanie, które powoduje zatrzymywanie wszystkiego tego co jest przyjemne (np. dziecka alienatora tylko dla siebie) oraz niechęci skutkującej odsuwaniem od siebie wszystkiego co jest nieprzyjemne (np. byłego partnera, rodzica mojego dziecka, zięcia, szwagra). Z przywiązania wywodzi się skąpstwo, a z niechęci zawiść (np. gdy drugi rodzic buduje nowy związek z nowym partnerem lub po prostu gdy jest obecnie bardziej szczęśliwy).
 
W efekcie powstaje 84 000 splamień, będących kombinacją przywiązania, skąpstwa, zawiści, dumy (np. on/a jest gorszym rodzicem dla mojego dziecka) i gniewu.
 
Mówiąc o wskazówkach dla osób pragnących wyzwolić się z negatywnych karmicznych konsekwencji, Budda podkreślał, że w tym celu należy unikać 10 szkodliwych działań do których zaliczał m. in. złą wolę, nie wiedzę, szorstkie mowę raniącą innych, kłamstwa, obmowę, chciwość, zabijanie i kradzież.
 
Zła wola jest skutkiem gniewu, co prowadzi do nienawiści i chęci szkodzenia drugiej osobie (np. drugiemu rodzicowi ,poprzez posługiwanie się dzieckiem jako narzędziem, jednocześnie szkodząc i temu dziecku). Z kłamstwami, obmową i szorstką mową możemy mieć do czynienia zarówno podczas bezpośredniej alienacji rodzicielskiej dziecka, jak i podczas pozyskiwania zwolenników dla takich działań, kłamstwami lub obmową w sądzie, w tym niestety niejednokrotnie także podczas samego postępowania sądowego przez sędziego rodzinnego, biegłego psychologa i kuratora sądowego etc. Również obmowa może być efektem gniewu, a chciwość występuje przykładowo podczas paradoksu rozstania.
 
Pomimo, że kradzież w Buddyźmie dotyczy w zasadzie własności. Jednak Budda radził nie branie czegoś co nie zostało komuś dane, w tym kontekście, warto byłoby się zastanowić nad zabraniem dziecka od drugiego rodzica czy zabraniem dziecka przez dziadków od jego rodziców. Oczywiście w sytuacji gdy mamy do czynienia z nieuzasadnioną postawą w tym względzie.
 
Również warto przyglądnąć się działaniom z zakresu alienacji rodzicielskiej, gdy przyczyniają do samobójstwa dziecka czy drugiego rodzica, jako współuczestnictwa w zabijaniu.
 
Sytuacja jeszcze bardziej się komplikuje gdy alienujący rodzic (względnie wraz z osobami będącymi z nim w koalicji) wciąga dziecko, poprzez swoje manipulacje psychiczne, w obmowy (również sądowe) i w swoją nienawiść wobec drugiego rodzica czyli  w działania odbijające się negatywnymi konsekwencjami również w obecnym życiu dziecka.
 
Nasuwają się tutaj jednocześnie pytania - w jakim stopniu dziecko jest wówczas świadome swoich zachowań i na ile będąc uzależnione fizycznie, materialnie i emocjonalnie od głównego opiekuna (oraz ewentualnie od jego koalicjantów) jest w stanie przeciwstawić się swoim indukowanym, negatywnym działaniom i postawom - o ile jest to oczywiście możliwe?
 
Oczywiście w sytuacji, gdy jeden lub oboje rodziców stosuje formy inne formy przemocy wobec dziecka niż alienację rodzicielską, a dziecko chce się od efektów takich działań uwolnić mamy wówczas z działaniami unikowymi bądź ucieczkowymi, a nie alienacją rodzicielską. Podobnie gdy dziecko che uniknąć wciągania go w konflikty pomiędzy rodzicami lub innych negatywnych skutków takich sytuacji.
 
Jednocześnie należy umieć tutaj odróżnić kłótnie pomiędzy rodzicami jako obiektywnie występujące zjawisko wynikające np. z wypalania się związku opartego na miłości erotycznej, od działań z obszaru alienacji rodzicielskiej, do których należy również prowokowanie kłótni (w celu wykorzystania istniejącego wadliwego  sytemu prawnego oraz niejednokrotnego braku etyki, bądź kompetencji  w środowisku prawno-psychologicznym specjalistów) do działań oddzielających dziecko od drugiego rodzica, podczas formalnego procesu związanego z rozpadem rodziny.
 
Wskazówki dotyczące 10 szkodliwych działań znalazły się podczas  nauk Buddy, określanych jako Mała Droga, opierającej się na Czterech Szlachetnych Prawdach i Prawie przyczyny i skutku. Ma ona prowadzić do wyzwolenia od negatywnych skutków karmy.
 
Cztery Szlachetne Prawdy to:
  1. Istnieje cierpienie
  2. Cierpienie ma swoja przyczynę
  3. Istniej koniec cierpienia
  4. Istniej droga, która do niego prowadzi
Aby znaleźć koniec cierpienia Budda radził osobom poruszającym się ścieżką Małej Drogi konieczność rozwijania własnej uważności i unikanie warunków powodujących cierpienie.
 
Jednak poruszanie się tą ścieżką to według wyznawców buddyzmu bardzo długa droga. Ponadto te działania nie są wystarczające dla osiągnięcia stanu oświecenia dla dobra wszystkich istot, stanu który jest wskazywany w literaturze jako ten który wiele osób zna z krótkich chwil uczucia pełnego szczęścia w życiu. Do osiągnięcia  oświecenia prowadzą Wielka Droga, bądź Diamentowa Droga, w których także znajdują się wskazówki jak łatwiej można sobie poradzić z czynnikami prowadzącymi do cierpienia. W tych działaniach może być przydatny również wgląd w faktyczne nie istnienie własnego ego, bo wówczas nic nie może go zranić.
 
Wraz z Wielką Droga pojawiają się wskazówki, które pomagają znaleźć antidotum na przywiązanie, nienawiść, gniew, niechęć, zazdrość, zawiść, dumę i pożądanie (rozumiane w szerokim kontekście), które również możemy znaleźć wśród przyczyn  działań z zakresu alienacji rodzicielskiej. Wspomniane antidotum stanowią szczodrość (w szerokim rozumieniu, np. dzielenie się radością z rozwoju dziecka z drugim rodzicem), miłość, współczucie (np. oferowanie pomocy i wymiana wiedzy  o wychowaniu się dziecka), uświadamianie sobie, że wszyscy ludzie mają w sobie naturę Buddy.
 
Miłością w rozumieniu budyzmu może być np. dzielenie się radością z rozwoju wspólnego dziecka, bądź traktowanie drugiego rodzica jako równego sobie w rolach rodzicielskich.
 
A sześć wyzwalających działań, które mogą przekształcać doświadczenia życiowe w kierunku wyzwolenia i oświecenia to szczodrość, właściwe zachowanie, cierpliwość, działanie pełne zapału, medytacja i mądrość. Wśród nich możemy znaleźć te które znajdują się wśród działań wyzwalających od działań z zakresu alienacji rodzicielskiej.
 
Podążanie Wielką Drogą to umiejętność znalezienia równowagi pomiędzy mądrością i współczuciem (również wobec osób, których nie lubimy, w tym okazywaniem im pomocy np. poprzez włączanie do wspólnych naprzemiennych działań z zakresu opieki nad dzieckiem). Aby nie stracić współczucia nie można więcej myśleć o sobie niż o innych.
 
Natomiast podczas podążania ścieżką Diamentowej Drogi zaleca się korzystanie ze wszystkich nauk Buddy. Podkreśla się przy tym, że przeciwko 84 000 możliwych duchowych splamień oraz przeszkadzającym uczuciom istnieją odpowiednie środki zaradcze, jakimi są pogląd, medytacja i przynoszące wiele pożytku działania. Należy nieustannie być świadomym swojego poziomu przeżyć, a im więcej w przeżyciach znajduje się rozwoju, świeżości i czystości, a w sobie potencjalnego Buddy - tym lepiej.
 
Reasumując sprawianie cierpienia na skutek prowadzenia alienacji rodzicielskiej jest przeszkodą, zarówno dla osiągnięcia wyzwolenia od cierpienia w przyszłości, jak i dla osiągnięcia oświecenia przez osobę dopuszczającą się działań z zakresu alienacji rodzicielskiej i przez wspomagające ją osoby.
 
Podczas powoływania się na przekazy buddyjskie korzystałem z książki lamy Ole Nydahala (Lama Ole Nydahal "O naturze rzeczy: Współczesne wprowadzenie do buddyzmu", Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa, tytuł orginału: "Wie Dinge Sind", Buddismus Stiftung Diamantweg).
 

Maciej Wojewódka

 
Prawa autorskie zastrzeżone  © 2010 Maciej Wojewódka 
Zmieniony ( 02.09.2010. )